Multipel myeloom (ziekte van Kahler)

Deze pagina biedt heldere, betrouwbare informatie voor jou en je naasten. We volgen de indeling die mensen het meest behulpzaam vinden, met korte alinea’s en duidelijke tussenkoppen.

Aandoening – Wat is multipel myeloom?

Multipel myeloom is een vorm van kanker van het beenmerg. In het beenmerg worden bloedcellen gemaakt. Bij deze ziekte delen bepaalde afweer­cellen, de plasmacellen, ongeremd. Ze maken vaak grote hoeveelheden van één soort antistof, het zogenoemde M‑proteïne (of M‑component).

De ziekte wordt ook de ziekte van Kahler genoemd. “Multipel” verwijst naar het feit dat er vaak op meerdere plekken in het skelet afwijkingen kunnen ontstaan. De ziekte komt vooral voor bij mensen boven de 60 jaar en iets vaker bij mannen.

Er zijn voorstadia waarin nog geen orgaanschade is: MGUS (een goedaardige afwijking met monoklonale gammopathie) en smouldering of sluimerend multipel myeloom. Deze stadia geven vaak geen of weinig klachten en worden meestal gecontroleerd zonder directe behandeling.

Volgens betrouwbare bronnen zoals Kanker.nl is genezing voor de meeste mensen niet mogelijk. Met behandeling kunnen veel mensen wel jarenlang leven met weinig klachten. Wat dit voor jou betekent, bespreek je het beste met je arts.

Klachten – Hoe herken je het?

Klachten verschillen per persoon en zijn niet altijd meteen duidelijk. Ze kunnen ook door iets anders verklaard worden. Veelvoorkomend zijn:

  • Botpijn (vaak in rug, ribben of heup) en soms spontane botbreuken.
  • Vermoeidheid en kortademigheid door bloedarmoede.
  • Problemen met de nieren: minder plassen, meer dorst, misselijkheid of duizeligheid.
  • Terugkerende infecties door verstoring van de afweer.
  • Onverklaard gewichtsverlies of algeheel malaisegevoel.
  • Tintelingen, doof gevoel of pijn in handen/voeten (neuropathie).
  • Verwardheid of obstipatie bij een te hoog calciumgehalte in het bloed.
  • Blauwe plekken of bloedneuzen bij een tekort aan bloedplaatjes.

Herken je klachten? Neem contact op met je huisarts. Alleen onderzoek kan duidelijk maken wat er aan de hand is.

Diagnose

De huisarts laat vaak eerst bloedonderzoek doen. Bij een vermoeden op multipel myeloom verwijst hij of zij je door naar een hematoloog (bloed- en beenmergspecialist). De diagnose wordt gesteld op basis van meerdere onderzoeken:

  • Bloedonderzoek: meting van M‑proteïne, vrije lichte ketens, bloedbeeld (o.a. hemoglobine), calcium en nierfunctie.
  • Urineonderzoek: opsporen van lichte ketens (Bence Jones-eiwit), vaak in 24-uurs urine of een ochtendportie.
  • Beenmergonderzoek: een punctie/biopt om te zien hoeveel plasmacellen aanwezig zijn en om kenmerken van de ziekte te bepalen.
  • Beeldvorming: meestal een low-dose CT van het skelet of MRI. Soms wordt een PET-CT gebruikt.

Artsen starten behandeling als er sprake is van aantoonbare ziekte én orgaanschade, zoals botafwijkingen, bloedarmoede, nierproblemen of verhoogd calcium. Bij MGUS of sluimerend myeloom zonder schade is vaak nog geen behandeling nodig, maar wel controle.

Behandeling

De behandeling is maatwerk en hangt af van de uitgebreidheid van de ziekte, je leeftijd, je algehele conditie en jouw wensen. Het succes van een behandeling is afhankelijk van de fase van de ziekte en de conditie van de patiënt.

  • Actief volgen (watchful waiting): bij MGUS of sluimerend myeloom zonder orgaanschade. Je wordt regelmatig gecontroleerd.
  • Combinaties van medicijnen: vaak een mix van middelen die het afweersysteem beïnvloeden, doelgerichte/ proteasoomremmende therapieën, monoklonale antistoffen en corticosteroïden. Soms in combinatie met klassieke chemotherapie. Welke combinatie je krijgt, hangt af van geschiktheid voor stamceltransplantatie en eerdere behandelingen.
  • Autologe stamceltransplantatie: voor mensen die hiervoor fit genoeg zijn. Eigen stamcellen worden verzameld, gevolgd door een zwaardere chemotherapie en terugplaatsing van die stamcellen om het beenmerg te herstellen.
  • Behandeling bij terugkeer van de ziekte (recidief): andere medicijncombinaties, soms een tweede autologe transplantatie. In gespecialiseerde centra kunnen bepaalde mensen in aanmerking komen voor nieuwe vormen van immunotherapie, zoals CAR-T-celtherapie of bispecifieke antistoffen.
  • Lokale behandelingen: bestraling bij pijnlijke botlaesies of een solitair plasmacytoom.
  • Ondersteunende zorg: botbeschermers (zoals bisfosfonaten of denosumab), pijnstilling, behandeling van neuropathie, infectieprofylaxe en vaccinaties, vocht- en nierondersteuning, tromboseprofylaxe, en zo nodig ingrepen als wervelcementatie.

Bij Stichting Nationaal Fonds Tegen Kanker geloven we dat goede voeding, regelmatige beweging en mentale ondersteuning onmisbaar zijn naast de medische behandeling. Ze helpen het lichaam sterker te blijven, verminderen vermoeidheid en verbeteren de levenskwaliteit — ook tijdens zware behandelingen.

Bespreek altijd met je hematoloog wat in jouw situatie passend is. Er bestaan geen garanties; behandeldoelen zijn meestal het onderdrukken van de ziekte, klachten verminderen en complicaties voorkomen.

Zelf doen – Wat kun je zelf doen?

Wat je zelf doet, kan het verschil maken in hoe je je voelt tijdens en na de behandeling. Overleg grote veranderingen altijd met je behandelteam.

  • Beweging: kies voor regelmatige, rustige inspanning zoals wandelen of fietsen (20–30 min per dag). Fysiotherapie met oncologische expertise kan helpen om veilig te trainen.
  • Voeding: eet eiwit- en vezelrijk, verspreid over de dag. Drink voldoende (meestal 1,5–2 liter/dag), tenzij je een vochtbeperking hebt. Vraag zo nodig advies van een oncologiediëtist, zeker bij overgewicht of onbedoeld gewichtsverlies.
  • Botgezondheid: voorkom vallen, til niet zwaar en vermijd contactsporten. Bespreek vitamine D en calcium met je arts.
  • Vermoeidheid: plan je dag, doseer je energie en las rustmomenten in. Slaapritme en licht bewegen helpen vaak.
  • Stoppen met roken en matig alcoholgebruik: dit ondersteunt je algehele herstel.
  • Mentale veerkracht: praat met je naasten, lotgenoten of een psycholoog. Ontspanningsoefeningen kunnen stress verlagen.

Bij Stichting Nationaal Fonds Tegen Kanker geloven we dat goede voeding, regelmatige beweging en mentale ondersteuning onmisbaar zijn naast de medische behandeling. Ze helpen het lichaam sterker te blijven, verminderen vermoeidheid en verbeteren de levenskwaliteit — ook tijdens zware behandelingen.

Ondersteuning

Leven met multipel myeloom heeft impact op lichaam, gevoel en dagelijks leven. Je staat er niet alleen voor.

  • Medisch en paramedisch: vraag naar verwijzing voor fysiotherapie, ergotherapie, diëtetiek en psychosociale zorg.
  • Werk en financiën: een medisch maatschappelijk werker, bedrijfsarts of patiëntenorganisatie kan adviseren over werk, verzekeringen en vergoedingen.
  • Psychosociaal: gesprekken met een oncologiepsycholoog of lotgenotengroep helpen bij angst, somberheid of onzekerheid.
  • Palliatieve zorg: is niet alleen zorg in de laatste fase, maar gericht op kwaliteit van leven vanaf de diagnose. Bespreek dit tijdig met je team.
  • Voor naasten: ook voor familie en vrienden is steun beschikbaar; zij mogen eveneens om hulp vragen.

Ervaringen

Ervaringen van anderen kunnen steun en praktische handvatten geven. Ieder verhaal is anders, maar herkenning helpt vaak om keuzes te maken en vragen te stellen aan je arts.

Praktisch

Betrouwbare informatie en hulpbronnen:

Wil je meer weten over leven met en na kanker? Kijk op de bovengenoemde websites of bespreek je vragen met je behandelteam. Zij kennen jouw situatie het beste.

Belangrijk om te onthouden: elk behandelplan is persoonlijk. Stel vragen, neem iemand mee naar gesprekken en vraag om begrijpelijke uitleg. Het is normaal om tijd nodig te hebben om keuzes te maken.

Aanmelden voor onze gratis nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen. Meld u aan voor onze gratis nieuwsbrief. U mag kiezen e-mail of per post. Inschrijven voor beide kan ook.