Hersentumoren – begrijpelijke informatie en ondersteuning
Laatst bijgewerkt: november 2024 Deze tekst is gebaseerd op informatie van kanker.nl en Stichting Nationaal Fonds Tegen Kanker.
Wat is een hersentumor?
Een hersentumor is een gezwel dat ontstaat in de hersenen of in de hersenvliezen. Dat kan een goedaardige of een kwaadaardige tumor zijn. Goedaardige tumoren groeien meestal langzaam en blijven goed begrensd. Toch kunnen ze ernstige klachten veroorzaken doordat ze druk uitoefenen op hersengebieden.
Kanker ontstaat wanneer cellen in het lichaam ongeremd gaan delen. Bij een kwaadaardige hersentumor groeien de cellen niet alleen sneller, maar ze dringen ook het omliggende weefsel binnen. Soms is een hersentumor geen primaire tumor maar een uitzaaiing van kanker elders in het lichaam, bijvoorbeeld van long- of borstkanker.
Hersentumoren zijn relatief zeldzaam. In Nederland krijgen naar schatting zo’n 900 mensen per jaar de diagnose. Hersentumoren kunnen op elke leeftijd voorkomen, maar sommige vormen komen vaker voor bij volwassenen of ouderen.
Hoe herken je een hersentumor?
De klachten hangen af van de plaats, de grootte en de groeisnelheid van de tumor. Veelvoorkomende symptomen zijn:
- hoofdpijn die erger wordt of niet overgaat
- misselijkheid en braken, vooral in de ochtend
- problemen met zien of dubbelzien
- veranderingen in gedrag of karakter
- moeite met concentreren of geheugen
- spraak- of taalproblemen
- uitvalsverschijnselen, bijvoorbeeld verlamming aan één kant
- epileptische aanvallen
Deze klachten kunnen ook andere oorzaken hebben. Alleen medisch onderzoek kan zekerheid geven.
Diagnose
De huisarts verwijst bij verdenking naar een neuroloog. Deze onderzoekt hoe je zenuwstelsel functioneert. Vaak volgt daarna een MRI-scan of CT-scan om de precieze locatie en omvang van de tumor te bepalen.
In sommige gevallen wordt er een klein stukje weefsel (biopt) weggenomen voor onderzoek onder de microscoop. Dit helpt bij het vaststellen van het type hersentumor en de tumorgraad – een maat voor hoe snel cellen groeien en zich delen.
Behandeling
De behandeling hangt af van de aard, ligging en groeisnelheid van de tumor, en van je algehele conditie. De arts bespreekt welke opties mogelijk zijn. Het succes van een behandeling is afhankelijk van de fase van de ziekte en de conditie van de patiënt.
Mogelijke behandelingen zijn:
- Operatie (craniotomie): als het technisch mogelijk is, probeert de neurochirurg de tumor zo volledig mogelijk te verwijderen.
- Bestraling: om overgebleven kankercellen te doden of groei af te remmen.
- Chemotherapie: met medicijnen die celdeling remmen. Soms gecombineerd met bestraling (chemoradiatie).
- Doelgerichte therapie of immunotherapie: bij sommige typen hersentumoren wordt gekeken of geneesmiddelen kunnen worden ingezet die specifieke eigenschappen van de tumorcellen aanvallen.
Bij Stichting Nationaal Fonds Tegen Kanker geloven we dat een mensgerichte aanpak onmisbaar is naast de medische behandeling. Goede voeding, voldoende beweging en mentale ondersteuning kunnen helpen het lichaam sterker te houden, de bijwerkingen te beperken en het herstel te bevorderen.
Wat kun je zelf doen?
Een hersentumor en de behandelingen vragen veel van je lichaam en geest. Kleine aanpassingen in leefstijl kunnen helpen:
- Voeding: eet gevarieerd, met veel groente, fruit en volkoren producten. Overleg met je zorgverlener als je minder eetlust hebt.
- Beweging: lichte dagelijkse activiteit, zoals wandelen of fietsen, kan vermoeidheid verminderen.
- Ontspanning: plan rustmomenten, zoek ontspanning in muziek, ademhaling of natuur.
- Gesprek: deel gevoelens met mensen die je vertrouwt of met een professioneel begeleider.
Bij Stichting Nationaal Fonds Tegen Kanker wordt gewerkt aan programma’s die voeding, beweging en welzijn als vast onderdeel van de zorg stimuleren. Deze kunnen bijdragen aan een beter herstel en een hogere kwaliteit van leven.
Ondersteuning
Leven met of na een hersentumor heeft invloed op denken, emoties, werk en relaties. Er zijn verschillende vormen van ondersteuning beschikbaar:
- psychosociale begeleiding door maatschappelijk werkers of psychologen
- revalidatieprogramma’s gericht op energie, geheugen en concentratie
- inloophuizen en lotgenotengroepen voor mensen met kanker
- informatie en steun voor naasten
Je kunt voor contact en advies terecht bij gespecialiseerde centra of bij kankerorganisaties.
Ervaringen van anderen
Het kan helpen om verhalen te lezen van mensen die zelf een hersentumor hebben (gehad). Anderen kunnen herkenning en praktische tips bieden. Veel mensen geven aan dat het delen van ervaringen rust en steun geeft.
Lees hier het verhaal van anderen of praat mee in een groep via kanker.nl.
Praktische informatie en hulp
- Stichting Nationaal Fonds Tegen Kanker – informatie over mensgerichte zorg bij kanker
- kanker.nl – uitgebreide info over hersentumoren, behandelingen en lotgenotencontact
- Stichting Hersentumor.nl – onafhankelijke informatie over hersentumoren
- Hersenstichting – kennis over hersenaandoeningen en herstel
Wil je meer weten over leven met en na kanker? Bezoek de website van Stichting Nationaal Fonds Tegen Kanker voor betrouwbare informatie en actuele projecten.
Aanmelden voor onze gratis nieuwsbrief
Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen. Meld u aan voor onze gratis nieuwsbrief. U mag kiezen e-mail of per post. Inschrijven voor beide kan ook.