Hartkanker
Een diagnose rond het hart roept vaak veel vragen op. Op deze pagina vind je heldere, betrouwbare informatie over hartkanker. We leggen uit wat het is, welke klachten kunnen voorkomen, hoe de diagnose wordt gesteld en welke behandelingen mogelijk zijn. Ook lees je wat je zelf kunt doen en waar je steun vindt.
Aandoening – Wat is hartkanker?
Hartkanker is kanker die in het hart zelf ontstaat. Dat heet primaire hartkanker. Het is een zeer zeldzame aandoening. De meeste tumoren in het hart zijn goedaardig; slechts bij ongeveer 1 op de 10 mensen met een harttumor is de tumor kwaadaardig.
Bij volwassenen gaat het bij hartkanker meestal om een sarcoom of een lymfoom. Sarcomen, zoals een angiosarcoom, ontstaan uit weefsel in en rond de bloedvaten van het hart. Bij kinderen komt vaker een rhabdomyosarcoom voor, een kanker die ontstaat in de hartspier.
Niet alle tumoren die in of rond het hart worden gevonden zijn primaire hartkanker. Kanker uit andere organen kan uitzaaien naar het hart of het hartzakje (pericard). Dit gebeurt weinig en uitzaaiingen komen dan meestal terecht in het hartzakje. Ook kan kanker vanuit een naastgelegen orgaan, zoals de long of borst, doorgroeien in het hart. In die situaties gaat het om uitzaaiingen of doorgroei van een andere kankersoort, niet om primaire hartkanker.
Omdat hartkanker zo zeldzaam is, is er maar beperkt wetenschappelijk onderzoek beschikbaar over de beste behandeling. Behandeling en beleid worden daarom vaak bepaald door een gespecialiseerd multidisciplinair team.
Klachten – Hoe herken je het?
De klachten verschillen per persoon en hangen af van de plek en grootte van de tumor. Sommige mensen hebben weinig klachten, anderen merken veel.
- Pijn op de borst
- Kortademigheid of benauwdheid
- Hartkloppingen
- Vermoeidheid
- Misselijkheid of overgeven
Goed om te weten: de kans dat je hartkanker hebt is heel klein. Deze klachten komen veel vaker door iets anders. Blijven klachten aanhouden of verergeren ze, neem dan contact op met je huisarts. Krijg je pijn op de borst bij inspanning die in rust niet verdwijnt, of heb je pijn op de borst in combinatie met koorts, misselijkheid of benauwdheid, neem dan direct contact op met je huisarts.
Diagnose
Met hartklachten word je doorgaans doorverwezen naar een cardioloog. In het ziekenhuis worden beeldvormende onderzoeken ingezet om te zien of er een afwijking in of rond het hart zit en wat de kenmerken zijn.
- Echo van het hart (eventueel driedimensionaal) om de structuur en de pompfunctie te beoordelen
- CT-scan of PET-CT-scan om de ligging en eventuele verspreiding in beeld te brengen
- MRI-scan voor een gedetailleerd beeld van weefsels in en rond het hart
Op basis van deze bevindingen bespreekt het behandelteam wat de meest passende vervolgstap is. Soms is aanvullend onderzoek nodig. Door de ligging en kwetsbaarheid van het hart is weefselonderzoek niet altijd mogelijk of zinvol; dit wordt per situatie beoordeeld.
Behandeling
De behandeling hangt af van het type tumor, de plek en grootte, en van jouw algehele conditie. Het succes van een behandeling is afhankelijk van de fase van de ziekte en de conditie van de patiënt.
- Operatie: als het kan, is een operatie vaak de voorkeursbehandeling. Dat is alleen mogelijk wanneer er na verwijdering voldoende gezond hartweefsel overblijft om goed te kunnen pompen.
- Voorbehandeling: soms wordt eerst chemotherapie en/of bestraling gegeven om de tumor te verkleinen, zodat een operatie mogelijker of veiliger wordt.
- Uitzaaiingen of betrokkenheid van het hartzakje: behandeling bestaat vaak uit chemotherapie of bestraling, gericht op klachtenvermindering en ziektecontrole.
Vanwege de zeldzaamheid is behandeling bij voorkeur in een gespecialiseerd centrum. In Nederland zijn er 16 hartcentra voor volwassenen en 4 hartcentra voor kinderen. Daar werken onder meer een cardioloog, oncoloog, radiotherapeut en (thorax)chirurg samen in een multidisciplinair team. Bespreek met je arts wat voor jou belangrijk is, zodat dit kan worden meegewogen in het behandelplan.
Onze visie
Bij Stichting Nationaal Fonds Tegen Kanker geloven we dat goede voeding, regelmatige beweging en mentale ondersteuning onmisbaar zijn naast de medische behandeling. Ze helpen het lichaam sterker te blijven, verminderen vermoeidheid en verbeteren de levenskwaliteit — ook tijdens zware behandelingen.
Vraag jouw arts naar de doelen van de behandeling, de mogelijke bijwerkingen en de impact op je dagelijks leven. Omdat er weinig grote onderzoeken zijn gedaan, kan de arts soms geen exacte prognose geven. Samen beslissen over de volgende stap blijft centraal staan.
Zelf doen – Wat kun je zelf doen
Zelfzorg vervangt geen medische behandeling, maar kan je wel helpen om fitter te blijven en klachten beter hanteerbaar te maken. Stem jouw plannen altijd af met je behandelteam.
- Beweeg regelmatig: korte wandelingen of rustige fietstochten, afgestemd op je energie. Bouw langzaam op en luister naar signalen van je lichaam.
- Eet voedzaam: kies voor voldoende eiwitten, groente, fruit en volkorenproducten. Vraag zo nodig advies aan een oncologiediëtist.
- Ontspan en slaap: plan rustmomenten, probeer ademhalingsoefeningen en bewaak een vaste slaaproutine.
- Houd een klachten- en energiedagboek bij: dit helpt je om patronen te zien en gerichte vragen te stellen aan je arts.
- Bereid afspraken voor: noteer vragen en neem iemand mee ter ondersteuning.
Onze visie
Bij Stichting Nationaal Fonds Tegen Kanker geloven we dat goede voeding, regelmatige beweging en mentale ondersteuning onmisbaar zijn naast de medische behandeling. Ze helpen het lichaam sterker te blijven, verminderen vermoeidheid en verbeteren de levenskwaliteit — ook tijdens zware behandelingen.
Ondersteuning
Ondersteuning gaat over meer dan medische zorg. Je kunt hulp krijgen voor je lichaam, je veerkracht en je dagelijks leven. Ook naasten kunnen ondersteuning gebruiken.
- Psychosociale zorg: gesprekken met een oncologieverpleegkundige, psycholoog of maatschappelijk werker kunnen helpen bij verwerking en keuzes.
- Revalidatie en bewegen: gespecialiseerde oncologische fysiotherapie kan veilig bewegen begeleiden.
- Praktische hulp: denk aan hulp bij vervoer, administratie of het gesprek met je werkgever.
- Voor naasten: informatie en lotgenotencontact kunnen hen ondersteunen bij zorgen en belastbaarheid.
Vraag je huisarts of ziekenhuis naar verwijzingen in jouw regio. IPSO-centra voor leven met en na kanker bieden vaak gratis inloop en activiteiten.
Ervaringen
Hartkanker is zeldzaam, waardoor ervaringen soms moeilijk te vinden zijn. Toch kan het helpend zijn om verhalen van anderen te lezen of zelf te delen wat jij doormaakt. Het geeft herkenning en praktische tips voor het dagelijks leven.
- Lees hier het verhaal van anderen over omgaan met een zeldzame tumor.
- Wil je jouw ervaring delen of vragen stellen? Overweeg een lotgenotengroep voor zeldzame tumoren.
Praktisch
- Kanker.nl – Hartkanker: uitgebreide, door experts gecontroleerde informatie.
- Vind hulp bij kanker (Kanker.nl): wegwijzer naar ondersteuning in jouw buurt.
- IPSO-centra: inloophuizen voor leven met en na kanker.
- Bespreek met je arts een verwijzing naar een gespecialiseerd hartcentrum. In Nederland zijn 16 hartcentra voor volwassenen en 4 voor kinderen.
Heb je vragen over je situatie of twijfels over je klachten? Neem contact op met je huisarts of behandelteam. Zij kennen jouw dossier en kunnen adviseren wat voor jou passend is.
Let op: informatie op deze pagina is algemeen en vervangt geen gesprek met je arts. Behandelkeuzes zijn altijd persoonlijk. Het succes van een behandeling is afhankelijk van de fase van de ziekte en de conditie van de patiënt.
Bron en meer lezen: Hartkanker | Kanker.nl
Aanmelden voor onze gratis nieuwsbrief
Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen. Meld u aan voor onze gratis nieuwsbrief. U mag kiezen e-mail of per post. Inschrijven voor beide kan ook.