Chronische leukemie

Wat is chronische leukemie?

Chronische leukemie is een vorm van bloedkanker die ontstaat in het beenmerg, de plek waar nieuwe bloedcellen worden aangemaakt. Hierbij gaat er iets mis in de ontwikkeling van witte bloedcellen. De zieke cellen, ook wel leukemiecellen genoemd, delen te snel en functioneren minder goed dan gezonde witte bloedcellen. Hierdoor raken de normale bloedaanmaak en afweer verstoord.

Er zijn twee belangrijke vormen: chronische lymfatische leukemie (CLL) en chronische myeloïde leukemie (CML). CLL komt vaker voor op hogere leeftijd, terwijl CML meestal optreedt bij mensen van middelbare leeftijd. In Nederland worden jaarlijks enkele honderden nieuwe gevallen vastgesteld.

Chronische leukemie ontwikkelt zich langzaam. Het kan jaren duren voordat er duidelijke klachten ontstaan. In veel gevallen wordt de ziekte bij toeval ontdekt tijdens een bloedonderzoek.

Klachten en hoe je het herkent

De eerste verschijnselen van chronische leukemie zijn vaak vaag. Veelvoorkomende klachten zijn:

  • Vermoeidheid of kortademigheid door bloedarmoede
  • Opgezette lymfeklieren, meestal in hals, oksels of liezen
  • Verhoogde kans op infecties
  • Onverklaarbare blauwe plekken of bloedingen
  • Vol gevoel in de buik door een vergrote milt of lever

Deze klachten kunnen ook een andere oorzaak hebben. Alleen medisch onderzoek kan uitsluitsel geven.

Diagnose

Als een arts chronische leukemie vermoedt, volgt meestal eerst een bloedonderzoek. Bij afwijkende waarden wordt dit aangevuld met een beenmergonderzoek. Hierbij worden enkele cellen uit het beenmerg gehaald en onderzocht in het laboratorium. Daarnaast kan een scan of echo worden gemaakt om te zien of er zwellingen zijn van organen of lymfeklieren.

De uiteindelijke diagnose wordt gesteld door een hematoloog, een arts die gespecialiseerd is in bloedziekten. Vervolgens wordt bepaald om welke vorm van chronische leukemie het precies gaat en wat het beste behandeltraject is.

Behandeling en vooruitzichten

De behandeling van chronische leukemie hangt af van de soort, de ernst van de ziekte en jouw algehele conditie. Niet iedereen heeft direct behandeling nodig. Vooral bij CLL kan de arts ervoor kiezen om de ziekte een tijdlang alleen te volgen (watchful waiting).

Veel toegepaste behandelingen

  • Medicatie (tabletvorm of injecties): Remt de groei van leukemiecellen. Bij CML is veel vooruitgang geboekt met zogenoemde doelgerichte therapieën die de celdeling beïnvloeden.
  • Chemotherapie: Wordt soms ingezet om het aantal zieke cellen tijdelijk te verminderen.
  • Immunotherapie: Stimuleert het afweersysteem om kankercellen aan te pakken.
  • Stamcel- of beenmergtransplantatie: Wordt vooral bij jongere, fitte patiënten overwogen en biedt de grootste kans op genezing, maar is zwaar en niet voor iedereen geschikt.

Het succes van een behandeling is afhankelijk van de fase van de ziekte en de conditie van de patiënt. Met de juiste zorg en begeleiding kunnen veel mensen jarenlang met chronische leukemie leven, soms zonder duidelijke klachten.

Bij Stichting Nationaal Fonds Tegen Kanker geloven we dat goede voeding, regelmatige beweging en mentale ondersteuning onmisbaar zijn naast de medische behandeling. Ze helpen het lichaam sterker te blijven, verminderen vermoeidheid en verbeteren de levenskwaliteit — ook tijdens zware behandelingen.

Wat kun je zelf doen

Naast medische behandeling kun je zelf bijdragen aan je herstel en welzijn:

  • Gezonde voeding: Eet gevarieerd en beperk sterk bewerkte producten. Laat je adviseren door een oncologisch diëtist.
  • Beweging: Dagelijks in beweging blijven, afgestemd op je energie. Lopen, fietsen of lichte krachtoefeningen helpen.
  • Rust en slaap: Luister naar je lichaam en plan voldoende hersteltijd in.
  • Mentale balans: Zoek ontspanning in bijvoorbeeld meditatie of gesprekken met lotgenoten.

Bij Stichting Nationaal Fonds Tegen Kanker stimuleren we mensgerichte zorg op het gebied van voeding, beweging en welzijn naast de medische behandeling. Dit verbetert vaak de kwaliteit van leven en helpt bij een beter herstel.

Ondersteuning voor jou en je naasten

Een diagnose leukemie heeft impact op jou en je omgeving. Aarzel niet om ondersteuning te vragen, zowel emotioneel als praktisch. Inloophuizen, patiëntenorganisaties en psychosociale zorgverleners bieden begeleiding bij vragen over vermoeidheid, angst of omgaan met veranderingen.

Voor naasten is het soms moeilijk om te weten hoe ze het beste kunnen helpen. Ook zij kunnen terecht bij deze organisaties voor advies en steun.

Ervaringen van anderen

Elk ziekteproces verloopt anders, maar ervaringen van anderen kunnen herkenning en steun bieden. Op platforms zoals kanker.nl delen mensen met chronische leukemie hun verhalen over diagnose, behandeling en leven daarna.

Lees hier het verhaal van anderen.

Praktische informatie en betrouwbare bronnen

Wil je meer weten over leven met en na kanker? Kijk dan op de website van Stichting Nationaal Fonds Tegen Kanker voor informatie over bewegingsprogramma’s, voeding en welzijn.

Aanmelden voor onze gratis nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen. Meld u aan voor onze gratis nieuwsbrief. U mag kiezen e-mail of per post. Inschrijven voor beide kan ook.