Alvleesklierkanker
Alvleesklierkanker is een niet zo vaak voorkomende ziekte die vooral bij mensen boven de veertig optreedt, meestal pas na de zestig jaar. De kanker is vaak agressief, slecht behandelbaar en de overlevingskansen zijn gering. De meeste pancreaskankers liggen in de kop van de pancreas, bij de uitmonding in de darm. Maar ook elders in de pancreas kan een tumor ontstaan. Uitzaaiingen komen veel voor, vaak al in een vroeg stadium.
De alvleesklier (of pancreas) is een langwerpige klier die boven in de buikholte ligt. De staart van de pancreas ligt tegen de milt aan en de kop ligt in de holte van de twaalfvingerige darm. De verteringssappen van de pancreas worden in de twaalfvingerige darm geloosd via de papil (uitmonding) van Vater. Via deze papil komt ook de gal in de darm, want de afvoerbuizen van pancreas en galblaas komen een paar centimeter voor de darm samen.
Verschijnselen
Door de beschermde ligging van de pancreas treden ziekteverschijnselen vaak pas in een gevorderd stadium op. Zit de kanker in de staart of het lichaam van de pancreas, dan zijn de eerste tekenen rugpijn diep in de rug, samengaand met eetlustvermindering en gewichtsverlies. De patiënt voelt zich moe, lusteloos en depressief.
Wanneer de tumor in de kop van de pancreas groeit, wordt vaak de uitgang van de galgang door de tumor of omgevende zwelling dichtgedrukt. Hierdoor kan de gal niet afgevoerd worden en ontstaat galstuwing. De galstoffen worden dan in het bloed opgenomen en de patiënt krijgt een gele huid. Geelzucht kan dus een teken van pancreaskanker zijn. Ook is dan een grote, overvolle galblaas voelbaar, tussen de lever en de kop van de pancreas. Omdat de gal niet meer aan de darm kan worden afgegeven, verteren bovendien vetten niet meer en wordt de ontlasting niet meer gekleurd. Lichte diarree die wittig grijs van kleur is, is daarom in combinatie met vage buikklachten en een pijnloze, gladde, grote galblaas een duidelijke aanwijzing voor mogelijke pancreaskanker. Dit kan echter ook op een galsteen berusten, die de afvoergang verstopt.
Oorzaken
Over het ontstaan van pancreaskanker is niet veel bekend. Met het klimmen der jaren neemt de kans op deze kanker toe. Roken en veel vlees en vet verhogen het risico. Ook blijkt 15% van de personen bij wie pancreaskanker wordt vastgesteld, diabetespatiënt te zijn. Omgekeerd kan pancreaskanker tot diabetesverschijnselen leiden, doordat de pancreas niet langer normaal functioneert. Een chronische pancreasontsteking (pancreatitis), vaak op basis van stevig alcoholgebruik, verhoogt ook de kans op alvleesklierkanker.
Het werken met in de petrochemische industrie gebruikte stoffen als benzidine en betanaphtylamine en langdurig contact met DDT leveren een verhoogde kans op het ontstaan van deze kanker op.
Incidentie
Pancreaskanker komt weinig voor. Een huisarts krijgt in zijn praktijk gemiddeld een keer per vijf jaar met een alvleesklierkankerpatiënt te maken. Vrouwen lopen iets meer kans dan mannen om de ziekte te ontwikkelen. In 1997 hadden per 100.000 mannen 7,9 personen deze kanker, terwijl bij vrouwen een aanwezigheid van 9,4 per 100.000 geconstateerd werd.
Meer informatie alvleesklierkanker
Alvleeskliervereniging Nederland
Pancreatitis Werkgroep Nederland (PWN)
Dutch Pancreatic Cancer Group
Aanmelden voor onze gratis nieuwsbrief
Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen. Meld u aan voor onze gratis nieuwsbrief. U mag kiezen e-mail of per post. Inschrijven voor beide kan ook.